Pune, Mumbai, Sambhajinagar

office@chanakyamandal.org

08069015452

bg_image

GS 2

संसदीय प्रणाली संबंधी पुढील विधाने विचारात घ्या. व त्यापैकी चुकीचे विधान निवडा.

राज्य विधिमंडळातील सामान्य विधेयकाच्या संदर्भात पुढीलपैकी कोणते विधान/ने योग्य आहे?(अ) विधेयक संमत करण्याबाबत राज्य विधिमंडळाच्या दोन्ही गृहात कोंडी निर्माण झाल्यास राज्य विधिमंडळाच्या दोन्ही गृहाच्या संयुक्त बैठकीची तरतूद आहे.(ब) सामान्य विधेयक हे फक्त विधान सभेतच सादर करता येते विधानपरिषदेत नाही.

पुढीलपैकी योग्य विधान ओळखा.(अ) संसदेला सर्वोच्च न्यायालयाचे अधिकार आणि अधिकारक्षेत्र कमी करण्याचा किंवा वाढविण्याचा अधिकार नाही.(ब) सर्वोच्च न्यायालय ही राज्यघटनेचा अर्थ लावणारी आणि तिचे संरक्षण करणारी अंतिम संस्था आहे.(क) उच्च न्यायालयांमध्ये प्रलंबित असलेले खटले काढून घेऊन त्यावर स्वतः निर्णय देण्याचा सर्वोच्च न्यायालयाला अधिकार आहे.

सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांसंबंधी पुढीलपैकी अयोग्य विधान ओळखा.

1983 मध्ये केंद्र सरकारने केंद्र-राज्य संबंधाबाबत सर्वोच्च न्यायालयाचे निवृत्त न्यायाधीश आर. एस. सरकरिया यांच्या अध्यक्षतेखाली आयोग नेमला. या सरकारीया आयोगासंबंधी पुढील विधाने विचारात घ्या.(अ) हा त्रिसदस्यीय आयोग असून यात बी. शिवरामन आणि एस. आर. सेन या इतर दोन सदस्यांचा समावेश होता.(ब) आयोगाने ऑक्टोबर 1987 मध्ये अंतिम अहवाल सादर केला आणि त्याचा अधिकृतरीत्या सारांश 1988 मध्ये प्रसिद्ध करण्यात आला.(क) केंद्राचे अधिकार कमी करावेत ही मागणी आयोगाने केली.(ड) राज्यपालांच्या नियुक्तीसाठी मुख्यमंत्र्यांची विचारविनिमय करण्याची प्रक्रिया घटनेतच मांडावी ही महत्त्वाची शिफारस या आयोगाने केली.(इ) राष्ट्रपती च्या महाभियोगाची या प्रक्रियेमध्ये आवश्यक ते फेरफार करून ती प्रक्रिया राज्यपालाच्या महाभियोग आला लागू करावी हीदेखील या आयोगाची शिफारस होती.

वित्त आयोगासंबंधी पुढीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.(अ) वित्त आयोगाची स्थापना दर पाच वर्षांनी राष्ट्रपतींनी मार्फत केली जाते.(ब) राज्यघटनेच्या कलम 280 नुसार या अर्धन्यायिक संस्थेची तरतूद केली आहे.(क) सध्याच्या चौदाव्या वित्त आयोगाचे अध्यक्ष एन के सिंग हे आहेत.

संघराज्य प्रणाली संबंधी विविध तत्वज्ञ व त्यांचे मत यांच्या योग्य जोड्या जुळवा.(अ) वाटाघाटीचे संघराज्य (i) पॉल ॲपलबॉय(ब) एकमेव द्वितीय (ii) मॉरिस जोन्स(क) बहुअंशी संघराज्यीय (iii) अलेकझांड्रोवीच(ड) एकात्मिकतेकडे वाढता कल (iv) के संथाणाम (अ) (ब) (क) (ड)

विभागीय परिषद यांसंबंधी पुढीलपैकी योग्य विधान ओळखा.

पुढीलपैकी कोणत्या बाबतीत विधानपरिषद विधानसभेबरोबर समानतेचे अधिकार उपभोगते? (अ) साधे व धनविधेयक मांडण्याबाबत (ब) राज्य लोकसेवा आयोगाच्या अधिकारक्षेत्रात वाढ करण्याबाबत (क) घटनादुरुस्ती विधेयकाला संमती देण्याबाबत

अविश्वासाच्या प्रस्तावासंबंधी पुढीलपैकी कोणते विधान योग्य आहे?

पुढीलपैकी कोणत्या परिस्थितीमध्ये राष्ट्रपतीपद रिक्त झाल्यास नवीन राष्ट्रपतींची निवड होईपर्यंत उपराष्ट्रपती प्रभारी राष्ट्रपती म्हणून काम पाहतात?(अ) राष्ट्रपतींचा पाच वर्षांचा कार्यकाल संपल्यावर (ब) राष्ट्रपती अनुपस्थित असल्यावर(क) महाभियोग चालून राष्ट्रपतींना पदच्युत केल्यावर(ड) राष्ट्रपतींचा मृत्यू झाल्यावर(इ) राष्ट्रपतींनी राजीनामा दिल्यावर

अयोग्य नसलेली विधाने निवडा. (अ) कलम 280 नुसार राष्ट्रपती वित्त आयोगाची स्थापना दर पाच वर्षांनी करतात. (ब) वित्त आयोग ही अर्थ-न्यायिक संख्या आहे. (क) कलम 282 नुसार देण्यात येणाऱ्या सार्वजनिक उद्दिष्टांसाठीचे अनुदानांचे तत्त्वे वित्त आयोग ठरविते. (ड) पहिल्या वित्त आयोगाचे अध्यक्ष K. C निओगी होते तर दुसऱ्या वित्त आयोगाचे अध्यक्ष महावीर त्यागी हे होते.

पुढील पैकी चुकीचे विधान ओळखा.

राष्ट्रीय पक्ष म्हणून मान्यता मिळण्याचे निकषांपैकी खालील कोणते विधान योग्य नाही?

लोकपाल व लोकायुक्त यांच्यासंबंधी पुढील विधाने विचारात घ्या.(अ) लोकपाल ही भ्रष्टाचाराविरुद्ध केंद्रातील यंत्रणा तर लोकायुक्त ही भ्रष्टाचाराविरोधातील राज्यातील यंत्रणा आहे.(ब) सध्या 27 घटक राज्यांमध्ये लोकायुक्त हे पद आहे.(क) पिनाकी चंद्र घोष हे भारताचे पहिले लोकपाल आहेत.

(अ) आर्थिक वर्षाच्या काही कालावधीसाठी अंदाजे खर्चापैकी काही रक्कम आगाऊ देण्याचे अधिकार संसदेस आहेत, त्यास पूरक अनुदान म्हणतात. (ब) यात साधारणपणे दोन महिन्यांसाठी एकूण अंदाजित खर्चाच्या एक-षष्ठांश निधी संमत केला जातो. वरीलपैकी योग्य विधान/विधाने निवडा.

खालीलपैकी कोणत्या समितीला पंचायतराज पूर्नविलोकन समिती म्हणून ओळखले जाते?

खालीलपैकी योग्य पर्याय निवडा. (अ) पर्यावरण संरक्षण अधिनियमाची अंमलबजावणी 19 नोव्हेंबर 1986 पासून सुरू झाली. (ब) पर्यावरण संरक्षण अधिनियम, 1986 च्या कलम 5 (A) अन्वये राष्ट्रीय हरित न्यायाधिकरणाची (NGT) स्थापना 2010 मध्ये करण्यात आली.

पुढीलपैकी योग्य विधान ओळखा.(अ) राष्ट्रीय महिला आयोगाची स्थापना 31 जानेवारी 1992 मध्ये झाली.(ब) पश्चिम बंगाल हे महिला आयोगाची स्थापना करणारे पहिले राज्य आहे.(क) रेखा शर्मा या राष्ट्रीय महिला आयोगाच्या सध्याच्या अध्यक्ष आहेत.

भारताचे राष्ट्रपती यांच्या संदर्भात पुढीलपैकी योग्य विधान ओळखा.(अ) राष्ट्रपतींच्या निवडणुकी संबंधी सर्व शंका व विभागांची चौकशी सर्वोच्च न्यायालय करते व सर्वोच्च न्यायालयाचा यावरील निर्णय अंतिम असतो.(ब) राष्ट्रपतीपदाच्या निवडणुकीसाठी नामांकन भरणाऱ्या उमेदवारांचे नाव कमीत कमी 100 मतदारांनी प्रस्तावित केले पाहिजे आणि किमान 50 मतदारांनी त्यांच्या नावाचा अनुमोदन दिले पाहिजे.(क) निर्वाचन मंडळ अपूर्ण होते या कारणावरून राष्ट्रपतींच्या निवडणुकीला आव्हान देता येत नाही.

राज्याच्या महाधिवक्त्याबाबत योग्य विधाने निवडा. (अ) महाधिवक्त्याचा कार्यकाल 5 वर्षे किंवा 62 वय इतका आहे. (ब) त्याच्या पदच्युतीबाबत राज्यविधिमंडळाचा ठराव राज्यपालांवर बंधनकारक असतो. (क) ज्यावेळी मंत्रिमंडळ राजीनामा देते किंवा दुसरे सरकार येते तेव्हा महाधिवक्त्याच्या पदास कोणतीही बाधा नसते. (ड) महाधिवक्ता पदावर नियुक्तीसाठी त्या व्यक्तीने न्यायीक पदावर 7 वर्षे काम केलेले असले पाहिजे.

(अ) पंतप्रधानांच्या निवडीसाठी आणि नियुक्तीसाठी राज्यघटनेमध्ये विशिष्ट प्रक्रिया सांगितलेली नाही.(ब) पंतप्रधानपदी नियुक्ती झाल्यानंतर सहा महिन्याच्या कालावधीत गृहांमध्ये विश्वास दर्शक ठराव संमत करून घेणे बंधनकारक असते.वरीलपैकी योग्य विधान/ने ओळखा.

भारतीय राज्यघटनेत एकूण किती प्रकारच्या आणिबाणीचा उल्लेख आढळतो?

भारताच्या महान्यायवादी यासंबंधी पुढीलपैकी अयोग्य विधान ओळखा.

मूलभूत हक्कांच्या संबंधी पुढील विधाने विचारात घ्या व त्यापैकी अयोग्य विधाने ओळखा.(अ) राज्यघटनेच्या भाग 3 मध्ये मूलभूत हक्कांचा समावेश असून अमेरिकेच्या राज्य घटनेपासून मूलभूत हक्कांची प्रेरणा घेतली आहे.(ब) सामाजिक व आर्थिक लोकशाहीच्या आदर्शांना चालना देणे हा मूलभूत हक्कांचा उद्देश आहे.(क) राज्यघटना हा देशाचा मूलभूत कायदा असल्याने या कायद्यान्वये काही हक्कांना संरक्षण व हमी दिली असल्याने त्यांना मूलभूत हक्क असे म्हटले जाते.(ड) मूलभूत हक्क फक्त नागरिकांसाठी असून ते अनिर्बंध नाहीत.

न्यायाधिकरण यांसंबंधी पुढील विधाने विचारात घ्या आणि अचूक पर्याय ओळखा.(अ) प्रशासकीय न्यायाधिकरणे नैसर्गिक तत्त्वांनुसार कार्य करतात.(ब) शासकीय सेवांसंबंधी विवादांवर निर्णय देण्यासाठी सुरुवातीलाच घटनाकारांनी याची तरतूद करून ठेवलेली आहे.

प्रतिपादन (a): सर्वोच्च न्यायालयाच्या अधिकार क्षेत्राला बाधा न आणता संसद इतर न्यायालयांना सर्व प्रकारचे आदेश व निर्देश देण्याचा अधिकार देऊ शकते मात्र इतर न्यायालयामध्ये उच्च न्यायालयांचा समावेश होत नाही.कारण (b): कलम 226 नुसार असे अधिकार उच्च न्यायालयांना दिलेले आहेत.

(अ) राष्ट्रीय मानवी हक्क आयोग ही बिगर घटनात्मक वैधानिक संस्था आहे.(ब) मानवी हक्कांचे उल्लंघन झाल्यास एक वर्षाच्या आत आयोग अशा घटनेचा तपास करू शकतो.(क) हा आयोग मानवी हक्कांचे उल्लंघन करणाऱ्या अपराधी व्यक्तीला शिक्षा करू शकतो किंवा पीडिताला अर्थ सहाय्य करू शकतो.वरील पैकी योग्य विधाने निवडा.

संसदीय गटासंबंधी पुढीलपैकी योग्य विधान ओळखा.

योग्य विधाने निवडा. (अ) 1965 च्या कायद्याने 1966 ला 'भारतीय वृत्तपत्र परिषद' स्थापन झाली. (ब) ही एक स्वायत्त व वैयक्तिक संस्था आहे. (क) 1979 च्या पुनर्रचनेनुसार परिषदेत एक अध्यक्ष आणि 28 सदस्य अशी रचना झाली. (ड) आणिबाणी दरम्यान सुद्धा ही परिषद कार्यरत होती.

योग्य विधान ओळखा. (अ) भारतीय निवडणूक आयोगाची स्थापना 26 नोव्हेंबर 1949 रोजी झाली. (ब) हा आयोग घटनेनुसार एक मुख्य निवडणूक आयुक्त व इतर तीन निवडणूक आयुक्तांनी बनलेला आहे.

पुढीलपैकी योग्य विधान/ने ओळखा.(अ) 26 जानेवारी 1950 रोजी भारत हे सार्वभौम प्रजासत्ताक घोषित झाले व ते ब्रिटिश क्षेत्र राहिले नाही.(ब) पाकिस्तान 1956 पर्यंत ब्रिटिश क्षेत्र होते.

1928 मध्ये पंडित मोतीलाल नेहरू यांच्या अध्यक्षतेखाली स्थापन करण्यात आलेल्या नेहरू समितीमध्ये पुढीलपैकी कोणाचा समावेश नव्हता?(अ) पंडित जवाहरलाल नेहरू (ब) सुभाष चंद्र बोस(क) महात्मा गांधी (ड) शोएब कुरेशी(इ) तेज बहादुर सप्रू (फ) मंगल सिंग(ग) सत्येंद्रनाथ बोस

(अ) जेथे राज्य सूची आणि समवर्ती सूची मध्ये विवाद असेल तेथे राज्यसूची श्रेष्ठ मानली जाईल.(ब) राज्य सूची आणि केंद्र सूची मध्ये जेथे विवाद असेल तर केंद्र सूची श्रेष्ठ मानली जाईल.(क) 1935 प्रमाणे सध्या देखील राज्यघटनेत तीन सूची आहेत मात्र उर्वरित अधिकार केंद्राकडेही कॅनडाची संकल्पना भारताने स्वीकारली आहे.वरीलपैकी अयोग्य विधान/ने ओळखा.

समूह व गटविरोधी लेखन, सणसणाटी लिखाण, बातमीच्या सादरीकरणातील पूर्वग्रहदुषितपणा आणि टिप्पणी करताना बेजबाबदारपणा आणि व्यक्तीगत आरोप या सर्व पार्श्वभूमीवर कोणत्या वर्षी पहिला प्रेस आयोग अस्तित्वात आला?

1951-52 साली पार पडलेल्या पहिल्या सार्वत्रिक निवडणुकांबाबत अयोग्य विधान निवडा.

परिशिष्ट 3 मध्ये दिलेल्या शपथ आणि वचन नाम्याच्या प्रारूपामध्ये खालीलपैकी कोणाचा समावेश नाही?

पंचायतसमितीच्या सर्वसाधारण सभेचे कामकाज सुरू होण्यासाठी किमान ____________ सदस्य उपस्थित असणे आवश्यक असते.

राष्ट्रीय न्यायिक सेवा प्राधिकरण/नालसा (national legal service authority) संदर्भात पुढील विधानापैकी चुकीचे विधान ओळखा.

खालीलपैकी अचूक नसलेले विधान निवडा.

निंदाव्यंजक प्रस्तावासंबंधी योग्य विधाने ओळखा. (अ) हा प्रस्ताव लोकसभेत मांडण्याची कारणे देणे आवश्यक असते. (ब) हा प्रस्ताव एका मंत्र्याविरुद्ध, मंत्रीगटाविरुद्ध किंवा संपूर्ण मंत्रीमंडळाविरुद्ध मांडता येतो. (क) हा प्रस्ताव लोकसभेत मंजूर झाल्यास मंत्रीमंडळाने राजीनामा देण्याची आवश्यकता असते. (ड) विशिष्ट्ये धोरणे व कृती यासाठी मंत्रीमंडळावर दोषारोप करण्यासाठी हा प्रस्ताव मांडला जातो.

नागरी हक्क संरक्षण आणि 1955 च्या कोणत्या कलमान्वये अस्पृश्यता नष्ट केल्यामुळे प्राप्त होणारे हक्क संबंधित व्यक्तींना उपलब्ध होतील, अशी शाश्वती देणे हे राज्य शासनाचे कर्तव्य असेल?

घटनेच्या कलम 3 मध्ये खालीलपैकी कोणत्या तरतुदींचा समावेश होत नाही. (अ) कोणत्याही राज्याचे क्षेत्र वाढविणे (ब) नवीन राज्यांना समाविष्ट करणे (क) राज्याचे क्षेत्र कमी करणे (ड) राज्याच्या नावात बदल करणे (इ) नवीन राज्ये स्थापन करणे

नर्मदा जल विवाद न्यायाधिकरण हे खालीलपैकी कोणत्या राज्यांशी संबंधित आहे?

नगरसेवक नगरपरिषदेच्या सलग ____________________ सभांना गैरहजर राहिल्यास त्याला पदावरून करण्यात येते.

योग्य विधाने ओळखा. (अ) ग्रामीण ते शहरी संक्रमण क्षेत्रासाठी नगरपंचायतीची स्थापना केली जाते. (ब) नगरपंचायतीमध्ये कमाल 21 सदस्य असतात. (क) नगरपंचायतीमध्ये दोन नामनिर्देशित सदस्य असतात. (ड) एखाद्या क्षेत्रात नगरपंचायत स्थापन करण्यासाठी त्या भागात बिगर कृषी रोजगाराची टक्केवारी किमान 40% असावी लागते.

स्वर्णसिंग समितीने सुचवलेल्या खालीलपैकी कोणत्या कर्तव्यांचा काँग्रेस पक्षाने स्वीकार न केल्यामुळे त्यांचा घटनेत समावेश केला गेला नाही.

(अ) घटनेचा भाग 21 मधील कलम 368 मध्ये घटना दुरुस्ती करण्याचा संसदेचा अधिकार आणि त्याची प्रक्रिया स्पष्ट केली आहे. (ब) घटनादुरुस्ती विधेयक मंत्री किंवा इतर सदस्य सादर करतात व त्यासाठी त्यांना राष्ट्रपतीच्या पूर्व परवानगीची आवश्यकता असते.घटना दुरुस्तीसंबंधी वरील विधाने विचारात घेऊन योग्य विधानाचा पर्याय निवडा.

खालीलपैकी कोणती घटनादुरुस्ती करण्यासाठी संसदेच्या साध्या बहुमताची आवश्यकता असते? (अ) संसदेची गणपूर्ती (ब) परिशिष्ट 5 - अनुसूचित क्षेत्र व अनुसूचित जमातींचे प्रशासन (क) अधिकृत भाषेचा वापर (ड) संसदेमध्ये राज्यांचे प्रतिनिधित्व

घटना समिती विषयी पुढील विधाने विचारात घ्या. (अ) घटना समिती भारतातील लोकांनी प्रौढ मताधिकार त्यानुसार प्रत्यक्ष पद्धतीने निवडलेली नसली तरी घटना समितीत सर्व घटकांना प्रतिनिधित्व होते. (ब) महात्मा गांधी आणि एम. ए. जीना सोडता सर्व महत्त्वाच्या व्यक्ती घटना समितीत होत्या. (क) संस्थानांनी घटना समितीत सहभागी न होण्याचे ठरविल्याने त्या जागा रिक्त राहिल्या.

खालीलपैकी कोण सरपंचास ग्रामसभा बोलवण्याची सूचना देऊ शकतात? (अ) स्थायी समिती (ब) पंचायत समिती (क) मुख्य कार्यकारी अधिकारी (ड) विभागीय आयुक्त

(अ) केंद्र सरकार तसेच राज्य सरकार संचित निधीचे तारण देऊन देशातून किंवा देशाबाहेरून कर्ज घेऊ शकते.(ब) केंद्र सरकार भारताच्या संचित निधीतून कोणत्याही राज्य सरकारला कर्ज देऊ शकते किंवा राज्याने उभारलेल्या कर्जासाठी हमी देऊ शकते. वरील विधानांचा विचार करून त्या पैकी योग्य विधान/ने निवडा.

राज्यपालांच्या संबंधी पुढील विधाने विचारात घ्या व अयोग्य विधान निवडा.

आकाशात चंद्र सूर्य असेपर्यंत मुंबई महाराष्ट्राला मिळणार नाही' असे विधान पुढीलपैकी कोणी केले.

नागरी हक्क संरक्षण अधि. 1955 अन्वये जर एखाद्या व्यक्तीला अस्पृश्यतेच्या कारणावरून कोणतेही सफाईगाराचे अथवा प्राण्याचा मृतदेह उचलण्याचे किंवा फाडण्याचे, नाळ तोडण्याचे इत्यादी कोणतेही काम करण्याची सक्ती केल्यास, जो कोणी अवैधपणे सक्तीने श्रम करावयास लावील तो कमीत कमी _________________ ते जास्तीत जास्त _______________________ इतक्या कारावासास व कमीत कमी ____________ ते जास्तीत जास्त _______________ इतक्या द्रव्यदंडास पात्र होईल.

माहिती तंत्रज्ञान अधिनियमांतर्गत ओळख चोरी (Identity theft) साठी शिक्षेची काय तरतुद आहे?

पुढीलपैकी कोणती मार्गदर्शक तत्त्वे समाजवादी तत्त्वे म्हणून संबोधता येतील?(अ) ग्रामपंचायती संघटित करणे (कलम 40)(ब) औद्योगिक व्यवस्थापनामध्ये कामगारांचा सहभाग( कलम43 ए)(क) आंतरराष्ट्रीय शांतता आणि सुरक्षा यांना चालना देणे (कलम 51)(ड) समान न्याय आणि निशुल्क कायदे सहाय्य ( 39 ए)

राज्यघटनेच्या मूलभूत सिद्धांताच्या संकल्पनेची कल्पना खालीलपैकी कोणी पुढे आणली?

निवडणूक आयोगा संबंधित पुढील विधानांचा विचार करा व योग्य विधान निवडा.(अ) कलम 324 नुसार निवडणूक आयोगाला संसद, राज्य विधिमंडळ, भारताचा राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती यांच्या निवडणुकीवर देखरेख मार्गदर्शन आणि नियंत्रण करणे हा अधिकार आहे.(ब) मुख्य निवडणूक आयुक्त आणि इतर निवडणूक आयुक्त यांची नियुक्ती राष्ट्रपतीकडून केली जाते.(क) निवृत्त निवडणूक आयुक्ताची शासनातर्फे अन्य पदावर नियुक्ती करता येत नाही.

पुढील विधाने विचारात घ्या व त्यापैकी अयोग्य विधान/ने ओळखा.(अ) संसद राज्यांच्या सहमती शिवाय नवीन राज्याची स्थापना, राज्यांची क्षेत्रे सीमा व नावे बदलणे या गोष्टी करू शकत नाही.(ब) अशाप्रकारचे विधेयक मांडताना राष्ट्रपतींच्या पूर्व परवानगीने ते मांडणे गरजेचे असते.

अ' हा शिक्षक 'ब' या ठिकाणी खासगी शिकवणी घेण्यास इच्छुक आहे, परंतु RTE 2009 अधिनियमातील कलम ________________ नुसार 'अ' या व्यक्तीला असे करण्यास सक्त मनाई आहे?

पुढीलपैकी कोणते मूलभूत हक्क राष्ट्रीय आणीबाणीच्या काळात निलंबित करता येतात?(अ) गुन्हा बद्दल दोषी ठरवण्या संबंधितील संरक्षण (ब) काही बाबतीमध्ये अटक आणि स्थान बद्धते विरुद्ध संरक्षण(क) जीविताचे आणि व्यक्तिगत स्वातंत्र्याचे संरक्षण

भारताच्या महालेखापरीक्षकासंबंधी पुढील विधाने विचार विचारात घ्या.(अ) भारताच्या महालेखापरीक्षकांची नियुक्ती राष्ट्रपती आदेशाने होते व राष्ट्रपतींच्या मर्जीने ते पद धारण करतात.(ब) त्यांचा कार्यकाल 6 वर्षे किंवा वयाची 62 वर्षे यापैकी जे अगोदर पूर्ण होईल तोपर्यंत असतो.(क) के. के. वेणू गोपाल हे सध्याचे भारताचे महालेखापरीक्षक आहेत.

अनुसूचित जाती व जमाती (अत्याचार प्रतिबंध) कायदा, 1989 च्या कोणत्या कलमाअंतर्गत एकमेव विशेष न्यायालयाची (Exclusive Special Courts) ची तरतूद केलेली आहे?

पुढीलपैकी कोणते खर्च भागवण्यासाठी विनियोजन विधेयक मांडले जाते?

कटक मंडळाविषयी चुकीचे विधान ओळखा. (अ) लोकसंख्येनुसार कटकमंडळाचे चार विभाग पडतात. (ब) कटक मंडळ (कॅन्टोनमेंट बोर्ड) आपली कर्तव्य पार पाडण्यात सक्षम नसेल तर संरक्षण मंत्रालय कटक मंडळ करण्यास करते. (क) कटक मंडळाच्या उपाध्यक्षाची निवड निर्वाचीत सदस्यांमधून 5 वर्षाकरिता करण्यात येते. (ड) उपाध्यक्षाला पदावरून दूर करण्याच्या प्रक्रियेत मात्र निर्वाचित तसेच नामनिर्देशीत सदस्य भाग घेतात.

सामान्य अध्ययन 2 या पेपरमधील विविध कायद्यांमध्ये 'सद्‌भावपूर्वक कारवाईस संरक्षण' अशा अर्थाचे कलम येते. विविध कायद्यात ते कलम कोणते ते ओळखा.'अ' गट (कलम) 'ब' गट (कायदा)(अ) कलम 21 (i) अनुसूचित जाती जमाती अत्याचार प्रतिबंध अधिनियम 1989(ब) कलम 22 (ii) माहिती अधिकार कायदा 2005(क) कलम 37 (iii) मातापिता व ज्येष्ठ नागरिक यांचा निर्वाह व कल्याण अधिनियम 2007(ड) कलम 28 (iv) शिक्षणाचा हक्क अधिनियम 2009 (अ) (ब) (क) (ड)

अशोक मेहता समितीच्या शिफारसी संदर्भात कोणते विधान असत्य आहे? (अ) पंचायतराज मंत्रालय स्थापन करण्यात यावे. (ब) पंचायतींच्या निवडणुकीमध्ये राजकीय पक्षांचा सहभाग नसावा. (क) न्यायपंचायती ग्रामपंचायतीपासून वेगळ्या ठेवाव्यात. (ड) जिल्हास्तरीय आर्थिक नियोजनासाठी जिल्हा नियोजन समितीची स्थापना करण्यात यावी.

योग्य जोड्या जुळवा.(अ) 102 वी घटना दुरुस्ती (i) कर्नाटकसंबंधी विशेष तरतुदी(ब) 103 वी घटनादुरुस्ती (ii) न्यायिक नियुक्ती आयोग(क) 98 वी घटनादुरुस्ती (iii) राष्ट्रीय मागासवर्गीय आयोगाला घटनात्मक दर्जा(ड) 99 वी घटनादुरुस्ती (iv) आर्थिक मागासवर्गीयांसाठी १०% आरक्षण (अ) (ब) (क) (ड)

सार्वजनिक धोरणाच्या अभ्यासवाढीचा/वृद्धीचा दृष्टीकोण खालीलपैकी कोणी मांडला?

ज्येष्ठता अनुक्रमानुसार योग्य क्रम लावा. (अ) माजी पंतप्रधान (ब) भारतरत्न व्यक्ती (क) भारत सरकारचे सचिव (ड) UPSC अध्यक्ष (इ) सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश (ग) महान्यायवादी

महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, 1966 च्या संदर्भात न्यायाधिकरण याचा अर्थ कलम ___________ अन्वये गठित करण्यात आलेले महाराष्ट्र महसूल न्यायाधिकरण असा होतो.

प्रजा समाजवादी पक्षासंदर्भात योग्य विधाने कोणती?(अ) किसान मजदूर प्रजा पार्टी (KMPP) आणि समाजवादी पक्ष यांचे एकत्रीकरण करून सप्टेंबर 1952 मध्ये प्रजा समाजवादी पक्ष स्थापन झाला.(ब) अशोक मेहता या पक्षाचे सचिव होते.(क) जयप्रकाश (जे. पी.) नारायण या पक्षाचे अध्यक्ष होते.

अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमाती (अत्याचार प्रतिबंध) अधिनियम, 1989 मधील कलम 3(2)(9) अन्वये जर लोकसेवकाने या कलमाखालील कोणताही अपराध केल्यास किती शिक्षा होऊ शकते?

महानगरपालिकेला प्रशासनाचे विशेष ज्ञान व अनुभव असणारे ________ एवढे कमाल सदस्य नामनिर्देशित करता येतात.

73व्या घटना दुरुस्तीनुसार खालीलपैकी कोणत्या तरतुदी अनिवार्य करण्यात आल्या आहेत? (अ) मधल्या व जिल्हा स्तरावरील अध्यक्षासाठीची निवडणुक पद्धत (ब) पंचायतींना आर्थिक अधिकार प्रदान करणे (क) तिन्ही स्तरावरील सदस्यांची निवडणूक पद्धत (ड) इतर मागास वर्गीयांना पंचायतीमध्ये आरक्षण

मनरेगा संबंधित पुढीलपैकी योग्य विधान ओळखा.

पर्यावरण सुधारणे आणि त्याचे रक्षण करणे आणि वने व वन्यजीव यांचे संरक्षण करणे हे मार्गदर्शक तत्व खालीलपैकी कोणत्या घटनादुरुस्तीअन्वये समाविष्ट करण्यात आले.?

पुढीलपैकी चुकीचे विधान ओळखा.

सन 2021 मध्ये खालीलपैकी कोणत्या राज्यांमध्ये विधानसभा निवडणुका पार पडल्या नाहीत? (अ) पंजाब (ब) राजस्थान (क) आसाम (ड) केरळ (इ) ओदिशा (ई) तामिळनाडू

पुढील राज्यांचा त्यांच्या निर्मिती नुसार क्रम लावा.

नागपूर करारातील तरतुदीसंबंधीपुढील विधाने विचारात घ्या.(अ) नागपूर ही महाराष्ट्राची उपराजधानी करून एक हिवाळी अधिवेशन नागपूर येथे घेण्यात यावे.(ब) मुंबई, मध्य प्रदेश, हैदराबाद येथील मराठी भाषिकांचे एक सलग राज्य करुन मुंबई त्याची राजधानी असावी.(क) उच्च न्यायालय केवळ मुंबई येथे असेल.

(अ) या कायद्याने केंद्रिय व प्रांतिक विषय वेगळे केले. (ब) केंद्रात प्रथमच द्विगृही कायदेमंडळाची निर्मिती करण्यात आली. (क) या कायद्यान्वये प्रथमच प्रांताचे अर्थसंकल्प केंद्रीय अर्थसंकल्पापासून वेगळे करण्यात आले. वरील वैशिष्ट्ये खालीलपैकी कोणत्या कायद्याची आहेत?

1773 च्या रेग्युलेटिंग अॅक्टसंबंधी पुढील विधाने विचारात घ्या.(अ) या कायद्याने भारतातील केंद्रीय प्रशासनाचा पाया घातला.(ब) या कायद्यामुळे बंगालचा गव्हर्नर असलेला लॉर्ड विल्यम बेंटींक हा बंगालचा पहिला गव्हर्नर जनरल बनला.(क) या कायद्यानुसार कोलकाता येथे सर्वोच्च न्यायालयाची स्थापना करण्यात आली.वरीलपैकी योग्य विधान/ने ओळखा.

1946 मध्ये स्थापन झालेल्या अंतरिम सरकारमध्ये खालीलपैकी कोणत्या सदस्यांचा सहभाग नव्हता?(अ) जगजीवन राम(ब) जोगेन्द्रनाथ मंडल(क) राजकुमारी अमृत कौर(ड) डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर (इ) डॉ. जॉन मथाई

योग्य विधाने निवडा. (अ) 101व्या घटनादुरुस्तीनंतर संघ सूचीतील विषयांची संख्या राज्य सूचीतील विषयांच्या संख्येपेक्षा जास्त आहे. (ब) 101 व्या घटनादुरुस्तीनंतर राज्य सूचीतील विषयांची संख्या समवर्ती विषयांच्या संख्येपेक्षा कमी झाली आहे. (क) 101व्या घटनादुरुस्तीनंतर समवर्ती सूचीमध्ये सर्वात कमी विषय राहिले.

अचूक जोड्या ओळखा.पक्ष सलंग्न विद्यार्थी संघटना(अ) भारतीय जनता पक्ष - अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषद (ABVP)(ब) भारतीय साम्यवादी पक्ष - प्रगतीशील विद्यार्थी संघ (PSU)(क) भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस - भारतीय राष्ट्रीय विद्यार्थी संघ (NSUI)

खालीलपैकी अयोग्य जोडी ओळखा (स्थापनेबाबत)

लोकस स्टँडी' व 'सुओमोटो' या लॅटिन भाषेतील नैसर्गिक न्यायाच्या तत्त्वाचे अर्थ __________

खालीलपैकी अयोग्य विधान निवडा.

'द स्कूल इज डेड' या पुस्तकातून दूर शिक्षणासंबंधी विचार कोणी मांडले?

देशात स्वातंत्र्यापूर्वी एकूण उच्च न्यायालयांची संख्या किती होती?

खालीलपैकी दबाब गटांविषयी अयोग्य जोडी ओळखा.

खालीलपैकी कोणती विधाने अचूक आहेत?(अ) प्राथमिक शाळा उघडणे व चालवणे हे नगरपरिषदेचे अनिवार्य कार्य आहे.(ब) जनगणना करणे हे ऐच्छिक कार्य आहे.(क) सार्वजनिक रुग्णालयांची स्थापना हेदेखील अनिवार्य कार्य आहे.

सर्व शिक्षा अभियानासंदर्भात खालील विधानांचा विचार करा.(अ) या कार्यक्रमाची सुरुवात अटल बिहारी वाजपेयी यांच्या काळात 2001 साली झाली.(ब) मुली आणि मागास वर्गावर विशेष भर देण्याची तरतूद या कार्यक्रमामध्ये होती.(क) या कार्यक्रमाची अंमलबजावणी राज्य सरकारे करतात.

सरकारी आयोगाबाबतीत योग्य विधाने निवडा. (अ) आयोगाची स्थापना 1983 ला झाली तर अहवाल 1987 सादर केला. (ब) आयोगात अध्याक्षासह तीन सदस्य होते. (क) आयोगाने एकूण 247 शिफारसी केल्या. (ड) आयोग हा केंद्र राज्य संबधांसाठी स्थापन करण्यात आला.

खालीलपैकी कोणती विधाने सत्य आहेत?

बालकांचा मोफत व सक्तीच्या शिक्षणाचा अधिकार कायदा 2009 मधील ______________ मध्ये शालेय व्यवस्थापन समिती (School management Committee) बाबत तरतूद करण्यात आली आहे.

घटना समितीच्या समित्यांबद्दल अयोग्य जोडी ओळखा.

खालीलपैकी कोणती विधाने चुकीची आहेत?(अ) मुंबई महानगर प्रदेशाच्या (MMR) विकासासाठी 26 जानेवारी 1975 रोजी MMRDA ची स्थापना करण्यात आली.(ब) याचे अध्यक्ष नगरविकास मंत्री असतात.(क) MMRDA मध्ये सध्या 1000 पेक्षा जास्त गावे समाविष्ट आहेत.

लोकसभा अध्यक्षाबाबत अयोग्य विधाने निवडा.

लोकसभेत उपसभापतींची बडतर्फीची प्रक्रिया चालू असताना

राष्ट्रीय हरित न्यायाधीकरण (NGT) बाबत खालीलपैकी अयोग्य विधान कोणते?

राष्ट्रीय विधी सेवा प्राधिकरण (National Legal Services Authority) अंतर्गत विधी सेवा मोफत मिळवण्यासाठी खालीलपैकी कोणत्या व्यक्ती पात्र आहेत?(अ) महिला व बालके (ब) अनुसूचित जाती जमातीतील व्यक्ती(क) वार्षिक उत्पन्न 8 लाख रुपयांपेक्षा कमी असलेल्या व्यक्ती(ड) अपंग व्यक्ती

अयोग्य नसलेली विधाने निवडा. (अ) राष्ट्रीय महिला आयोगाची स्थापना 1992 च्या कायद्याने 1992 मध्ये झाली. (ब) आयोगाच्या पहिल्या अध्यक्षा म्हणून जयंती पटनाईक यांनी काम पाहिले.

केंद्र सरकारने खालीलपैकी अलिकडे घोषित केलेला अल्पसंख्यांक समूह कोणता?

खालीलपैकी अचूक विधाने कोणती?(अ) लोकपाल व लोकायुक्त अधिनियम 2013 नुसार भारताचे पहिले लोकपाल म्हणून पिनाकी चंद्र घोष यांची नियुक्ती झाली आहे.(ब) केंद्रातील लोकपालाप्रमाणे राज्यात लोकायुक्त पद अस्तित्वात आहे.(क) राज्यातील लोकायुक्त व उपलोकायुक्त यांची नेमणूक राष्ट्रपती संबंधित राज्याच्या राज्यपालाशी विचारविनिमय करून करतात.(ड) लोकायुक्त व उपलोकायुक्त पद निर्माण करणारे कर्नाटक हे भारतातील पहिले राज्य आहे.

खालीलपैकी अयोग्य विधाने निवडा. (अ) राज्य विधिमंडळाचे विशेषाधिकार राज्यपालांना लागू होत नाही. (ब) राज्य विधिमंडळातील एखादे विधेयक संविधानातील तरतुदींच्या विरोधात जाणारे असेल तर ते विधेयक संविधानातील तरतुदींच्या विरोधात जाणारे असेल तर ते विधेयक राष्ट्रपतींच्या विचारार्थ राखून ठेवणे राज्यपालांवर बंधनकारक आहे.

राज्य घटनेच्या पुढीलपैकी कोणत्या वैशिष्ट्यांमधून एकात्म राज्यघटनेची वैशिष्ट्ये प्रतीत होतात?(अ) प्रबळ केंद्र शासन(ब) राज्यघटनेचे श्रेष्ठत्व(क) अखिल भारतीय सेवा(ड) एकात्मिक न्यायव्यवस्था

ग्रामपंचायत सदस्य आपला राजीनामा _____________ कडे देतात, उपसरपंच राजीनामा ___________ कडे देतात, तर सरपंच आपला राजीनामा _______________ यांच्याकडे देतात.

पुढीलपैकी कोणती तरतूद 1909 च्या मोर्ले- मिंटो सुधारणेचा भाग नाही?

खालीलपैकी कोणत्या मुलभूत कर्तव्यांचा समावेश घटनेत करावा अशी शिफारस राज्यघटना पुनर्विलोकन आयोगाने केली होती? (अ) निवडणुकांमध्ये मतदान करणे (ब) कर भरणे (क) कामगारांच्या मुलांना शैक्षणिक सुविधा पुरविणे (ड) लोकशाहीत हिरीरीने सहभागी होणे.

खालीलपैकी अयोग्य विधान निवडा.

प्रांतिक (ग्रामीण प्रशासनसंबंधी) कायदे व वर्ष अचूक जोड्या ओळखा.अ गट ब गट(अ) स्थानिक ग्रामीण कायदा - 1920(ब) कोल्हापूर संस्थान पंचायत कायदा - 1926(क) आसाम ग्रामीण स्वयंशासन कायदा - 1929(ड) मुंबई ग्रामपंचायत अधिनियम - 1925

(अ) मुख्यमंत्र्यासहित राज्याच्या मंत्रिमंडळातील मंत्र्यांची संख्या ही राज्याच्या विधानसभेच्या एकूण सदस्य संख्येच्या 12 टक्के पेक्षा जास्त असू नये. (ब) मणिपूर, झारखंड, ओदिशा, छत्तीसगढ राज्यांमध्ये आदिवासी कल्याणमंत्री नियुक्त केला पाहिजे. (क) राज्य विधिमंडळाचा सलग 4 महिने सदस्य नसलेला मंत्री पदावर राहणार नाही. वरीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.

खालीलपैकी कोणती जोडी बरोबर नाही? (पद आणि निर्माणकर्ता)

फौजदारी प्रक्रिया संहिता (Criminal Procedure Code,1973) यात काहीही अंतर्भूत असले तरी माता-पिता व ज्येष्ठ नागरिक देखभाल व कल्याण अधिनियम, 2007 अन्वये प्रत्येक अपराध हा ___________ आणि ________________ असेल.

केंद्र शासनाने ज्येष्ठ नागरिकांच्या कल्याणासाठी "आई वडिल, ज्येष्ठ नागरिकांच्या चरितार्थ व कल्याणासाठी अधिनियम, 2007" पारित केला आहे. सदरचा अधिनियम महाराष्ट्र राज्यात ____________ पासून लागू करण्यात आला आहे.

योग्य विधान/विधाने निवडा.(अ) महाराष्ट्रात पंचायतराजच्या अंमलबजावणीसाठी विविध समित्यांची स्थापना करण्यात आली, त्यातील पहिली समिती 1960 मध्ये वसंतराव नाईक यांच्या अध्यक्षतेखाली स्थापन करण्यात आली होती.(ब) 19 ऑक्टोबर 1980 साली पुन्हा तत्कालीन ग्रामविकासमंत्री बाबुराव काळे यांच्या अध्यक्षतेखाली देखील समिती स्थापन केली गेली होती.

जमीन महसूल संहिता :महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, 1966 मधील कलम (2) नुसार खालील जोड्या योग्य रितीने जुळवा.व्याख्या क्रमांक व्याख्या(अ) 2 (i) भू-मापन अधिकारी(ब) 19 (ii) पार्डी जमीन(क) 26 (iii) दुमाला(ड) 39 (iv) जमीन महसूल (अ) (ब) (क) (ड)

भ्रष्टाचार प्रतिबंधक कायदा, 1988 नुसार लोकसेवकाने गुन्हेगारी स्वरूपाचे वर्तन केल्यास _____________ शिक्षेची तरतूद आहे.

भ्रष्टाचार प्रतिबंध अधिनियम 1988 बाबत खालील विधानांपैकी अयोग्य विधान कोणते?

भाषण व अभिव्यक्तीच्या स्वातंत्र्यामध्ये पुढीलपैकी कोणत्या घटकांचा समावेश होतो? (अ) प्रेसच स्वातंत्र्य (ब) व्यापारी जाहिरात करण्याचे स्वातंत्र्य (क) शांततेचे स्वातंत्र्य (ड) निदशर्नाचा अधिकार (इ) संपाचा अधिकार (ग) सरकारी कामाचा माहिती मिळविण्याचा अधिकार

भारतीय संविधानाच्या सरनाम्यात शेवटी समावेश करण्यात आलेले शब्द कोणते? (अ) धर्मनिरपेक्षता (ब) सार्वभौम (क) गणराज्य (ड) न्याय (इ) समाजवादी (ग) लोकशाही (फ) एकात्मता

जोड्या जुळवा.पत्रकारितेतील राष्ट्रीय पुरस्कार (2019) पुरस्कारार्थी(अ) क्रीडा पत्रकारिता (i) पी. जी. उन्नीकृष्णन(ब) फोटो पत्रकारिता (ii) सौरभ दुग्गल(क) राजा राममोहन रॉय उत्कृष्ट पत्रकारिता पुरस्कार (iii) गुलाब कोठारी(ड) विकासात्मक पत्रकारिता (iv) अनु अब्राहिम (अ) (ब) (क) (ड)

भारताचा महान्यायवादी संबंधी योग्य विधाने ओळखा. (अ) त्यांना भारताच्या राज्यक्षेत्रातील न्यायालयामध्ये सुनावणीचा/ऐकून घेतले जाण्याचा अधिकार आहे. (ब) त्यांना संसद सदस्याप्रमाणे सर्व विशेषाधिकार व संरक्षण प्राप्त होते (क) ते केंद्रिय कॅबिनेटचे सदस्य असतात. (ड) ते संसदेच्या दोन्ही सभागृहामध्ये, समित्यांमध्ये मतदान करू शकतात.

जनशक्ती, कालांतर, नवदुनिया, न्यु ऐज, प्रजा पक्षम इत्यादी वृत्तपत्रे खालीलपैकी कोणत्या पक्षाशी संबंधित आहेत.

भारतीय राज्यघटनेतील 'एकेरी नागरिकत्व' ही तरतूद आपण कोणत्या देशाकडून घेतली आहे?

(अ) ब्रिटिश भारतातील प्रांताकरिता 296 जागांसाठी प्रत्यक्षरित्या निवडणुका पार पडल्या. (ब) घटना समितीत अप्रत्यक्षरित्या निवडलेले आणि नियुक्त केलेले असे दोन्ही प्रकारचे सदस्य होते.

खालीलपैकी कोणती प्रशासनिक कायद्याची उगमस्थाने (Sources of Administrative Law) कोणती?(अ) विविध कायदे (Statutes)(ब) रुढी/वहिवाट (customs/Usage)(क) राज्यघटना (Constitution)(ड) न्यायाधीशांचे निर्णय (Judicial decision)

पुढीलपैकी कोणती विधाने योग्य आहेत?(अ) पहिल्या सार्वत्रिक निवडणुकीत (1951-52) एकूण 14 राष्ट्रीय पक्ष सहभागी होते.(ब) कम्युनिस्ट पक्ष व समाजवादी पक्ष अनुक्रमे द्वितीय व तृतीय क्रमांकावर होते.

माहितीचा अधिकार कायदा करणारे देश (कायदा करण्याच्या वर्षाप्रमाणे) कालानुक्रमे लावा.(अ) नॉर्वे (ब) अमेरिका(क) फ्रान्स (ड) इटली(इ) भारत

अनुसूचित जाती व जमाती (अत्याचार प्रतिबंध) अधिनियम, 1989 मध्ये __________ प्रकरणे व ____________ कलमांचा समावेश आहे.

अयोग्य विधान निवडा.

लोकप्रशासनाच्या दृष्टीकोनाचे दोन विभागात वर्गीकरण केले जाते पारंपारिक दृष्टिकोन व आधुनिक दृष्टिकोन त्यापैकी खालीलपैकी पारंपारिक दृष्टिकोनात समाविष्ट होणाऱ्या दृष्टिकोन कोणते?(अ) ऐतिहासिक दृष्टिकोन (Historical)(ब) वैधानिक दृष्टिकोन (Legal)(क) व्यवस्था दृष्टिकोन (System)(ड) वातावरणात्मक दृष्टिकोन (Ecological)(इ) शास्रीय दृष्टिकोन (Scintific)(फ) राजकीय दृष्टिकोन (Political)

पर्यावरण संरक्षण अधिनियमातील (1986) तरतुदी, आदेश, नियम यांचे पालन करण्यास कोणीही अपयशी ठरल्यास खालीलपैकी कोणत्या शिक्षेची तरतूद आहे?

(अ) घटनेने मान्यता प्रदान केलेल्या भाषांची यादी परिशिष्ट आठ मध्ये आहे. (ब) केंद्र आणि राज्य यांच्यातील अधिकारांचे राज्य परिशिष्ट सात मध्ये आहे. (क) परिशिष्ट 06 हे घटनेचे आकाराने सर्वात मोठे परिशिष्ट आहे.

अचूक पर्यायाची निवड करा.(अ) जागतिक हरित क्रांतीचे जनक नॉर्मन बोरलॉग यांना 1970 चा 'वर्ल्ड फूड प्राईज' हा पुरस्कार प्राप्त झाला.(ब) त्यांनी नोरीन या बुटक्या जातीचा संकर मेक्सिकन जातीच्या गव्हाबरोबर घडवून आणला होता.

जो कोणी अस्पृश्यतेच्या कारणावरून एखाद्या व्यक्तीस रुग्णालये, दवाखाना, शिक्षणसंस्था, वसतिगृह यात प्रवेश नाकारेल तो किमान ______________ ते कमाल _________________ इतका कारावास आणि किमान _____________ ते कमाल ____________________ इतक्या द्रव्यदंडाच्या शिक्षेस पात्र असेल.

खालीलपैकी कोणकोणते नागरी प्रशासनाचे प्रकार आहेत?(अ) छावणी क्षेत्र मंडळ(ब) टाऊनशिप(क) पोर्ट ट्रस्ट(ड) अधिसूचित क्षेत्रीय समित्या

अयोग्य जोडी ओळखा.

खालीलपैकी कोणती विधाने अचूक आहेत?(अ) महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, 1966 च्या आधारावर तलाठ्यांचा कारभार चालतो.(ब) तलाठी हा गावचा महसूल अधिकारी असून वर्ग 4 चा कर्मचारी आहे.(क) तलाठ्याची नेमणूक व बदली करण्याचे अधिकार तहसिलदारास असतात.(ड) तलाठ्याच्या कार्यालयाला चावडी असे म्हणतात.

घटना समितीच्या मुख्य समित्या व त्यांच्या अध्यक्ष यांच्या योग्य जोड्या जुळवा.(अ) प्रांतिक राज्यघटना समिती (i) जवाहरलाल नेहरू(ब) कामकाज प्रक्रिया नियम समिती (ii) डॉक्टर राजेंद्र प्रसाद(क) संस्थाने समिती (iii) के एम मूनशी(ड) सुकानु समिती (iv) सरदार पटेल

पुढीलपैकी चुकीची जोडी ओळखा.

कलम 370 मध्ये पूर्वी असलेला जम्मू काश्मीरचा विशेष राज्य हा दर्जा 2019 मध्ये कमी करण्यात आला आणि अनेक बदल करण्यात आले. यासंबंधी पुढीलपैकी कोणते बदल योग्य आहेत?(अ) जम्मू-काश्मीरला असलेले विशेषाधिकार रद्द(ब) जम्मू कश्मीर ला स्वतंत्र ध्वज नाही(क) भारतातील कोणत्याही नागरिकाला जम्मू-काश्मीरमध्ये स्थावर मालमत्ता खरेदी करता येईल(ड) विधानसभेचा कार्यकाळ सहा वर्ष असेल(इ) सर्व केंद्रीय कायदे जम्मू-काश्मीरला लागू

जमीन महसूल संहितेच्या कोणत्या प्रकरणात 'महाराष्ट्र महसूल न्यायाधिकरणाचा उल्लेख येतो?

योग्य असलेली विधाने निवडा. (अ) घटनेने सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांचा कालावधी निश्चित केलेला नाही. (ब) वयाची 65 वर्षे पूर्ण होईपर्यंत ते पदावर राहू शकतात. (क) ते आपला राजीनामा राष्ट्रपतींना उद्देशून देऊ शकतात. (ड) लोकसभेच्या शिफारसीनुसार राष्ट्रपती त्यांना पदच्च्युत करू शकतात.

भारतीय महालेखापरिक्षकासंबंधी योग्य विधाने ओळखा. (अ) राज्यघटनेत नमूद केलेल्या प्रक्रियेनुसारच राष्ट्रपती त्याला पदावरून काढू शकतात. (ब) कोणताही मंत्री संसदेमध्ये महालेखापरिक्षकांचे प्रतिनिधित्व करू शकत नाही. (क) पदावरून कार्यमुदत झाल्यानंतर ते भारत सरकारमधील किंवा कोणत्याही राज्यसरकारमधील पदावर काम करू शकत नाहीत.

उत्प्रेषण रिर केव्हा आदेशित करता येत नाही?

जेव्हा राज्यपाल धनविधेयक राष्ट्रपतींच्या विचारार्थ राखून ठेवतात तेव्हा राष्ट्रपती ______ (अ) ते विधेयक पारित करू शकतात (ब) ते विधेयक विधिमंडळाकडे पुनविचारार्थ परत पाठवू शकतात. (क) त्या विधेयकाला संमती देण्यास नकार देऊ शकतात.

कोणत्या कलमाअंतर्गत कलम 39 (b) आणि 39 (c) मधील मागदर्शक तत्त्वांच्या अंमलबजावणीसाठी केलेल्या कायद्यांना हे कलम 14 व 19 चे उल्लंघन करते म्हणून आव्हान दिले जावू शकणार नाही?

खालीलपैकी कोणत्या मार्गदर्शक तत्त्वाचा समावेश 42व्या घटनादुरुस्तीत समावेश करण्यात आला नाही?

अयोग्य विधानांचा पर्याय निवडा.(अ) ग्रामपंचायत स्थापन करण्याचे अधिकार विभागीय आयुक्तांना असतात.(ब) ग्रामपंचायतीच्या प्रभागांची संख्या तहसीलदार ठरवतात तर रचना जिल्हाधिकारी करतात.(क) एका प्रभागातून 4-5 सदस्य निवडून येतात.

खालीलपैकी कोणत्या बाबी सर्वोच्च न्यायालयाच्या प्रारंभिक अधिकार क्षेत्रात येत नाहीत. (अ) आंतरराज्यीय जल विवाद (ब) वित्त आयोगाकडे सोपवलेल्या बाबी (क) राज्यघटनापूर्व काळातील तह, करार, कलमे, ठराव, सनद व अशा प्रकारच्या दस्तऐवजांतून उद्‌भवणारे विवाद (ड) दोन किंवा अधिक राज्यातील विवाद

अचूक जोडी कोणती?

कौटुंबिक हिंसाचारापासून महिलांचे संरक्षण अधि. 2005 च्या कोणत्या कलमामध्ये संरक्षण अधिकाऱ्याची कर्तव्ये देण्यात आली आहेत?

नागरिकांना माहिती पुरवण्याबाबत अपवाद माहितीचा अधिकार अधिनियमाच्या कोणत्या कलमात नमूद करण्यात आले आहेत?

(अ) पंतप्रधानाची नियुक्ती आणि निवड याबाबत राज्यघटनेत सुस्पष्ट तरतूद नाही. (ब) घटनेतील कलम 74 (1) नुसार राष्ट्रपती पंतप्रधानांची नियुक्ती करतात. (क) लोकसभेचाच सदस्य होण्यासाठी आवश्यक असलेली पात्रता हिच पंतप्रधान पदासाठी आवश्यक पात्रता मानली जाते.